Stafford38/Geometry/PowerSeriesArcTangency.lean

This project (Stafford38) · 1029fdb382eee06e7b59bcf32801f40931e2079a

1 module
2 public import Stafford38.Geometry.ContinuousPowerSeriesTangentFrame
3 public import Stafford38.Geometry.RetractionSpecialization
4 
5 @[expose] public section
6 
7 /-!
8 # Tangency of the formal-arc velocity
9 
10 If a power-series arc annihilates an affine ideal coefficientwise, its formal
11 derivative and the residues of arbitrary derivation directions are Zariski
12 tangent vectors at the constant point.  The result is deliberately
13 independent of any projective closure or normalization: it consumes an actual
14 power-series arc and produces actual tangent data for the scalar-extended
15 base ideal.
16 
17 The file does not construct the arc or identify its tangent data with a
18 projective component.  Those chart, normalization, frame-independence, and
19 dimension arguments remain separate geometric obligations.
20 -/
21 
22 namespace Stafford38.Geometry.PowerSeriesArcTangency
23 
24 open Stafford38.Geometry.AffineConormalSpan
25 open Stafford38.Geometry.CoisotropicTranslation
26 open Stafford38.Geometry.ContinuousPowerSeriesTangentFrame
27 open Stafford38.GeometryRetractionSpecialization
28 
29 noncomputable section
30 
31 universe u
32 
33 variable {k : Type u} [Field k]
34 
35 /-! ## The formal chain rule -/
36 
37 /-- Chain rule for a derivation of a field-valued polynomial evaluation. -/
38 theorem derivation_eval₂
39     {S : Type*} [CommSemiring S] [Algebra k S] [Module k S]
40     (D : Derivation k S S)
41     {m : ℕ} (f : MvPolynomial (Fin m) k)
42     (q : Fin m → S) :
43     D (MvPolynomial.eval₂ (algebraMap k S) q f) =
44       ∑ i, MvPolynomial.eval₂ (algebraMap k S) q
45           (MvPolynomial.pderiv i f) * D (q i) := by
46   induction f using MvPolynomial.induction_on with
47   | C a => simp [PowerSeries.algebraMap_apply]
48   | add f g hf hg =>
49       simp only [MvPolynomial.eval₂_add, D.map_add, map_add, hf, hg,
50         Finset.sum_add_distrib, add_mul]
51   | mul_X f i hf =>
52       simp only [MvPolynomial.eval₂_mul, D.leibniz, smul_eq_mul, hf,
53         MvPolynomial.pderiv_mul, map_add, add_mul, Finset.sum_add_distrib,
54         MvPolynomial.eval₂_add, MvPolynomial.eval₂_X,
55         MvPolynomial.eval₂_zero, MvPolynomial.pderiv_X,
56         Pi.single_apply]
57       simp [Finset.mul_sum, Finset.sum_ite_eq', eq_comm, mul_comm,
58         mul_left_comm, mul_assoc]
59       have hsecond :
60           (∑ x : Fin m,
61             MvPolynomial.eval₂ (algebraMap k S) q f *
62               (MvPolynomial.eval₂ (algebraMap k S) q
63                 (if i = x then 1 else 0) * D (q x))) =
64             MvPolynomial.eval₂ (algebraMap k S) q f * D (q i) := by
65         classical
66         rw [← Finset.mul_sum]
67         congr 1
68         simpa using
69           (Finset.sum_eq_single (s := Finset.univ)
70             (f := fun x : Fin m ↦
71               MvPolynomial.eval₂ (algebraMap k S)
72                   q (if i = x then 1 else 0) * D (q x)) i
73             (by
74               intro b hb hbi
75               simp [hbi, Ne.symm hbi])
76             (by
77               intro hi
78               exact (hi (Finset.mem_univ i)).elim))
79       rw [hsecond]
80       ring
81 
82 /-! ## Derivation directions of extended ideal loci -/
83 
84 /-- A derivation of an evaluation point is tangent to the scalar extension of
85 an ideal that vanishes at that point.  This is the coefficient-direction
86 analogue of the power-series arc theorem below; it is stated for an arbitrary
87 field extension and an arbitrary derivation, so no chart or completeness
88 hypothesis is hidden in the result. -/
89 theorem derivationVector_mem_zariskiTangentSpace_of_eval₂_eq_zero
90     {S : Type*} [Field S] [Algebra k S] [Module k S]
91     (D : Derivation k S S)
92     {m : ℕ} (I : Ideal (MvPolynomial (Fin m) k))
93     (q : Fin m → S)
94     (hq : ∀ f ∈ I,
95       MvPolynomial.eval₂ (algebraMap k S) q f = 0) :
96     (fun i ↦ D (q i)) ∈
97       zariskiTangentSpace q
98         (I.map (MvPolynomial.map (algebraMap k S))) := by
99   rw [zariskiTangentSpace, Submodule.mem_dualCoannihilator]
100   intro φ hφ
101   induction hφ using Submodule.span_induction with
102   | mem f hf =>
103       rcases hf with ⟨g, rfl⟩
104       have hmap :
105           ∀ h : MvPolynomial (Fin m) S,
106             h ∈ I.map (MvPolynomial.map (algebraMap k S)) →
107               MvPolynomial.eval q h = 0 ∧
108                 differentialCovector q h (fun i ↦ D (q i)) = 0 := by
109         intro h hh
110         rw [Ideal.map] at hh
111         induction hh using Submodule.span_induction with
112         | mem h hh =>
113             rcases hh with ⟨g, hg, rfl⟩
114             constructor
115             · rw [MvPolynomial.eval_map]
116               exact hq g hg
117             · have hderiv := derivation_eval₂ D g q
118               rw [hq g hg] at hderiv
119               simpa [differentialCovector, differentialAt,
120                 MvPolynomial.pderiv_map, MvPolynomial.eval_map] using
121                 hderiv.symm
122         | zero =>
123             simp [differentialCovector, differentialAt]
124         | add h₁ h₂ hh₁ hh₂ ih₁ ih₂ =>
125             constructor
126             · rw [MvPolynomial.eval_add, ih₁.1, ih₂.1, add_zero]
127             · have hi := congrArg₂ (· + ·) ih₁.2 ih₂.2
128               change ∑ i, MvPolynomial.eval q
129                   (MvPolynomial.pderiv i (h₁ + h₂)) * D (q i) = 0
130               simp only [map_add, MvPolynomial.eval_add, add_mul]
131               rw [Finset.sum_add_distrib]
132               simpa [differentialCovector, differentialAt] using hi
133         | smul a h hh ih =>
134             constructor
135             · simpa [smul_eq_mul, ih.1]
136             · have ihD :
137                   ∑ i, MvPolynomial.eval q
138                       (MvPolynomial.pderiv i h) * D (q i) = 0 := by
139                 simpa [differentialCovector, differentialAt] using ih.2
140               have hprod :
141                   differentialCovector q (a * h) (fun i ↦ D (q i)) =
142                     MvPolynomial.eval q h *
143                         differentialCovector q a (fun i ↦ D (q i)) +
144                       MvPolynomial.eval q a *
145                   differentialCovector q h (fun i ↦ D (q i)) := by
146                 simp only [differentialCovector_apply, differentialAt,
147                   MvPolynomial.pderiv_mul,
148                   MvPolynomial.eval_add, MvPolynomial.eval_mul, add_mul,
149                   Finset.sum_add_distrib]
150                 simp [Finset.mul_sum, Finset.sum_mul, mul_assoc, mul_comm,
151                   mul_left_comm]
152               rw [show (a • h : MvPolynomial (Fin m) S) = a * h by rfl]
153               rw [hprod]
154               simp [ih.1, ih.2]
155       exact hmap g.1 g.2 |>.2
156   | zero => simp
157   | add φ ψ hφ hψ ihφ ihψ =>
158       simpa [ihφ, ihψ]
159   | smul a φ hφ ihφ =>
160       simpa [ihφ]
161 
162 /-- Constant-term evaluation commutes with evaluating a base-field
163 polynomial in a power-series point. -/
164 theorem constantCoeff_eval₂
165     {K : Type u} [Field K] [Algebra k K]
166     {m : ℕ} (f : MvPolynomial (Fin m) k)
167     (q : Fin m → PowerSeries K) :
168     PowerSeries.constantCoeff
169         (MvPolynomial.eval₂ (algebraMap k (PowerSeries K)) q f) =
170       MvPolynomial.eval₂ (algebraMap k K)
171         (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (q i)) f := by
172   induction f using MvPolynomial.induction_on with
173   | C a =>
174       simp only [MvPolynomial.eval₂_C]
175       rw [PowerSeries.algebraMap_apply, PowerSeries.constantCoeff_C]
176   | add f g hf hg => simp [hf, hg]
177   | mul_X f i hf => simp [hf]
178 
179 /-- The residue of an arbitrary derivation direction on an annihilating
180 power-series arc is tangent to the scalar-extended base ideal.  The
181 derivation need not preserve the coefficient field: the ideal-span argument
182 handles the coefficient terms because every base equation already vanishes
183 along the arc. -/
184 theorem residueDerivationVector_mem_zariskiTangentSpace_of_eval₂_eq_zero
185     {K : Type u} [Field K] [Algebra k K]
186     {m : ℕ} (I : Ideal (MvPolynomial (Fin m) k))
187     (q : Fin m → PowerSeries K)
188     (D : Derivation k (PowerSeries K) (PowerSeries K))
189     (hq : ∀ f ∈ I,
190       MvPolynomial.eval₂ (algebraMap k (PowerSeries K)) q f = 0) :
191     (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (D (q i))) ∈
192       zariskiTangentSpace
193         (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (q i))
194         (I.map (MvPolynomial.map (algebraMap k K))) := by
195   rw [zariskiTangentSpace, Submodule.mem_dualCoannihilator]
196   intro φ hφ
197   induction hφ using Submodule.span_induction with
198   | mem f hf =>
199       rcases hf with ⟨g, rfl⟩
200       have hmap :
201           ∀ h : MvPolynomial (Fin m) K,
202             h ∈ I.map (MvPolynomial.map (algebraMap k K)) →
203               MvPolynomial.eval
204                   (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (q i)) h = 0 ∧
205                 differentialCovector
206                     (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (q i)) h
207                     (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (D (q i))) = 0 := by
208         intro h hh
209         rw [Ideal.map] at hh
210         induction hh using Submodule.span_induction with
211         | mem h hh =>
212             rcases hh with ⟨g, hg, rfl⟩
213             have hzero := congrArg (PowerSeries.constantCoeff) (hq g hg)
214             rw [constantCoeff_eval₂] at hzero
215             constructor
216             · rw [MvPolynomial.eval_map]
217               exact hzero
218             · have hderiv := derivation_eval₂ D g q
219               rw [hq g hg] at hderiv
220               have hconst :=
221                 congrArg (PowerSeries.constantCoeff) hderiv.symm
222               simpa [differentialCovector, differentialAt,
223                 MvPolynomial.pderiv_map, MvPolynomial.eval_map,
224                 constantCoeff_eval₂] using hconst
225         | zero =>
226             simp [differentialCovector, differentialAt]
227         | add h₁ h₂ hh₁ hh₂ ih₁ ih₂ =>
228             constructor
229             · rw [MvPolynomial.eval_add, ih₁.1, ih₂.1, add_zero]
230             · have hi := congrArg₂ (· + ·) ih₁.2 ih₂.2
231               change ∑ i, MvPolynomial.eval
232                   (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (q i))
233                   (MvPolynomial.pderiv i (h₁ + h₂)) *
234                     PowerSeries.constantCoeff (D (q i)) = 0
235               simp only [map_add, MvPolynomial.eval_add, add_mul]
236               rw [Finset.sum_add_distrib]
237               simpa [differentialCovector, differentialAt] using hi
238         | smul a h hh ih =>
239             constructor
240             · simpa [smul_eq_mul, ih.1]
241             · have hprod :
242                   differentialCovector
243                       (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (q i))
244                       (a * h)
245                       (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (D (q i))) =
246                     MvPolynomial.eval
247                         (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (q i)) h *
248                         differentialCovector
249                           (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (q i)) a
250                           (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (D (q i))) +
251                       MvPolynomial.eval
252                           (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (q i)) a *
253                         differentialCovector
254                           (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (q i)) h
255                           (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (D (q i))) := by
256                 simp only [differentialCovector_apply, differentialAt,
257                   MvPolynomial.pderiv_mul, MvPolynomial.eval_add,
258                   MvPolynomial.eval_mul, add_mul, Finset.sum_add_distrib]
259                 simp [Finset.mul_sum, Finset.sum_mul, mul_assoc, mul_comm,
260                   mul_left_comm]
261               rw [show (a • h : MvPolynomial (Fin m) K) = a * h by rfl]
262               rw [hprod]
263               simp [ih.1, ih.2]
264       exact hmap g.1 g.2 |>.2
265   | zero => simp
266   | add φ ψ hφ hψ ihφ ihψ =>
267       simpa [ihφ, ihψ]
268   | smul a φ hφ ihφ =>
269       simpa [ihφ]
270 
271 /-- The uniformizer member of the power-series frame is tangent after
272 residue specialization whenever the arc annihilates the base ideal. -/
273 theorem residueFrameVector_uniformizer_mem_zariskiTangentSpace_of_eval₂_eq_zero
274     {K : Type u} [Field K] [Algebra k K]
275     {m κ : ℕ} (I : Ideal (MvPolynomial (Fin m) k))
276     (q : Fin m → PowerSeries K)
277     (D : Fin κ → Derivation k K K)
278     (hq : ∀ f ∈ I,
279       MvPolynomial.eval₂ (algebraMap k (PowerSeries K)) q f = 0) :
280     residueFrameVector (k := k) (K := K) q D none ∈
281       zariskiTangentSpace
282         (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (q i))
283         (I.map (MvPolynomial.map (algebraMap k K))) := by
284   have hD :=
285     residueDerivationVector_mem_zariskiTangentSpace_of_eval₂_eq_zero
286       (k := k) (K := K) I q
287         (uniformizerDerivation (k := k) (K := K)) hq
288   change (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff
289       (uniformizerDerivation (k := k) (K := K) (q i))) ∈ _
290   exact hD
291 
292 /-- Every coefficient-field derivation direction of an annihilating
293 power-series arc is tangent at its constant point to the scalar-extended
294 base ideal. -/
295 theorem residueFrameVector_coefficient_mem_zariskiTangentSpace_of_eval₂_eq_zero
296     {K : Type u} [Field K] [Algebra k K]
297     {m κ : ℕ} (I : Ideal (MvPolynomial (Fin m) k))
298     (q : Fin m → PowerSeries K)
299     (D : Fin κ → Derivation k K K)
300     (hq : ∀ f ∈ I,
301       MvPolynomial.eval₂ (algebraMap k (PowerSeries K)) q f = 0)
302     (j : Fin κ) :
303     residueFrameVector (k := k) (K := K) q D (some j) ∈
304       zariskiTangentSpace
305         (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (q i))
306         (I.map (MvPolynomial.map (algebraMap k K))) := by
307   have hD :=
308     residueDerivationVector_mem_zariskiTangentSpace_of_eval₂_eq_zero
309       (k := k) (K := K) I q
310         (coefficientwiseDerivation (D j)) hq
311   change (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff
312       (coefficientwiseDerivation (D j) (q i))) ∈ _
313   exact hD
314 
315 /-- Formal chain rule for evaluating a polynomial along a power-series arc. -/
316 theorem derivative_eval_map
317     {m : ℕ} (f : MvPolynomial (Fin m) k)
318     (q : Fin m → PowerSeries k) :
319     PowerSeries.derivative (R := k)
320         (MvPolynomial.eval q (MvPolynomial.map (PowerSeries.C) f)) =
321       ∑ i, MvPolynomial.eval q
322           (MvPolynomial.map (PowerSeries.C) (MvPolynomial.pderiv i f)) *
323         PowerSeries.derivative (R := k) (q i) := by
324   induction f using MvPolynomial.induction_on with
325   | C a => simp
326   | add f g hf hg =>
327       simp only [map_add, MvPolynomial.eval_add, Derivation.map_add,
328         hf, hg, Finset.sum_add_distrib, add_mul]
329   | mul_X f i hf =>
330       simp only [map_mul, MvPolynomial.eval_mul, Derivation.leibniz,
331         smul_eq_mul, map_add, hf, MvPolynomial.pderiv_mul, add_mul,
332         Finset.sum_add_distrib]
333       simp [Pi.single_apply, Finset.mul_sum, mul_comm, mul_left_comm,
334         mul_assoc]
335 
336 /-! ## Tangency at the closed point -/
337 
338 /-- The velocity of a power-series arc at its constant term. -/
339 abbrev arcVelocity {m : ℕ} (q : Fin m → PowerSeries k) : Fin m → k :=
340   powerSeriesFirstCoefficient q
341 
342 @[simp] theorem arcVelocity_eq_constantCoeff_derivative
343     {m : ℕ} (q : Fin m → PowerSeries k) :
344     arcVelocity q =
345       fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (PowerSeries.derivative (R := k) (q i)) := by
346   simpa [arcVelocity] using
347     powerSeriesFirstCoefficient_eq_constantCoeff_derivative q
348 
349 @[simp]
350 theorem arcVelocity_eq_residueFrameVector
351     {m κ : ℕ} (q : Fin m → PowerSeries k)
352     (D : Fin κ → Derivation k k k) :
353     arcVelocity q = residueFrameVector q D none := by
354   funext i
355   simp [arcVelocity, powerSeriesFirstCoefficient]
356 
357 /-- The formal-arc velocity annihilates the differential of every polynomial
358 that vanishes identically along the arc. -/
359 theorem differentialCovector_arcVelocity_eq_zero_of_eval_eq_zero
360     {m : ℕ} (I : Ideal (MvPolynomial (Fin m) k))
361     (q : Fin m → PowerSeries k)
362     (hq : ∀ f ∈ I,
363       MvPolynomial.eval q (MvPolynomial.map (PowerSeries.C) f) = 0) :
364     ∀ f ∈ I,
365       differentialCovector (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (q i)) f
366         (arcVelocity q) = 0 := by
367   intro f hf
368   have hderiv := derivative_eval_map f q
369   rw [hq f hf, map_zero] at hderiv
370   have hconst :
371       (0 : k) =
372         ∑ i, PowerSeries.constantCoeff
373             (MvPolynomial.eval q
374               (MvPolynomial.map (PowerSeries.C)
375                 (MvPolynomial.pderiv i f))) *
376           PowerSeries.constantCoeff
377             (PowerSeries.derivative (R := k) (q i)) := by
378     simpa only [map_zero, map_sum, map_mul] using
379       congrArg (PowerSeries.constantCoeff) hderiv
380   simp_rw [residue_eval_map] at hconst
381   have hres : residueColumn q =
382       (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (q i)) := rfl
383   rw [hres] at hconst
384   simpa [differentialCovector, differentialAt, arcVelocity,
385     ← PowerSeries.coeff_zero_eq_constantCoeff,
386     PowerSeries.coeff_mul, Finset.sum_apply, Finset.sum_mul] using hconst.symm
387 
388 /-- An actual power-series arc supplies the uniformizer tangent vector needed
389 by the higher-dimensional conormal consumer. -/
390 theorem arcVelocity_mem_zariskiTangentSpace_of_eval_eq_zero
391     {m : ℕ} (I : Ideal (MvPolynomial (Fin m) k))
392     (q : Fin m → PowerSeries k)
393     (hq : ∀ f ∈ I,
394       MvPolynomial.eval q (MvPolynomial.map (PowerSeries.C) f) = 0) :
395     arcVelocity q ∈
396       zariskiTangentSpace
397         (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (q i)) I := by
398   rw [zariskiTangentSpace, Submodule.mem_dualCoannihilator]
399   intro φ hφ
400   induction hφ using Submodule.span_induction with
401   | mem f hf =>
402       rcases hf with ⟨g, rfl⟩
403       exact differentialCovector_arcVelocity_eq_zero_of_eval_eq_zero I q hq
404         g.1 g.2
405   | zero => simp
406   | add φ ψ hφ hψ ihφ ihψ =>
407       have ihφ' : φ (fun i ↦
408           PowerSeries.constantCoeff (PowerSeries.derivative (R := k) (q i))) = 0 := by
409         simpa only [← arcVelocity_eq_constantCoeff_derivative q] using ihφ
410       have ihψ' : ψ (fun i ↦
411           PowerSeries.constantCoeff (PowerSeries.derivative (R := k) (q i))) = 0 := by
412         simpa only [← arcVelocity_eq_constantCoeff_derivative q] using ihψ
413       simp [ihφ', ihψ']
414   | smul a φ hφ ihφ =>
415       have ihφ' : φ (fun i ↦
416           PowerSeries.constantCoeff (PowerSeries.derivative (R := k) (q i))) = 0 := by
417         simpa only [← arcVelocity_eq_constantCoeff_derivative q] using ihφ
418       simp [ihφ']
419 
420 @[simp]
421 theorem residueFrameVector_none_mem_zariskiTangentSpace_of_eval_eq_zero
422     {m κ : ℕ} (I : Ideal (MvPolynomial (Fin m) k))
423     (q : Fin m → PowerSeries k) (D : Fin κ → Derivation k k k)
424     (hq : ∀ f ∈ I,
425       MvPolynomial.eval q (MvPolynomial.map (PowerSeries.C) f) = 0) :
426     residueFrameVector q D none ∈
427       zariskiTangentSpace
428         (fun i ↦ PowerSeries.constantCoeff (q i)) I := by
429   rw [← arcVelocity_eq_residueFrameVector q D]
430   exact arcVelocity_mem_zariskiTangentSpace_of_eval_eq_zero I q hq
431 
432 #print axioms derivation_eval₂
433 #print axioms derivationVector_mem_zariskiTangentSpace_of_eval₂_eq_zero
434 #print axioms constantCoeff_eval₂
435 #print axioms residueDerivationVector_mem_zariskiTangentSpace_of_eval₂_eq_zero
436 #print axioms residueFrameVector_uniformizer_mem_zariskiTangentSpace_of_eval₂_eq_zero
437 #print axioms residueFrameVector_coefficient_mem_zariskiTangentSpace_of_eval₂_eq_zero
438 #print axioms derivative_eval_map
439 #print axioms Stafford38.GeometryRetractionSpecialization.residue_eval_map
440 #print axioms differentialCovector_arcVelocity_eq_zero_of_eval_eq_zero
441 #print axioms arcVelocity_mem_zariskiTangentSpace_of_eval_eq_zero
442 #print axioms residueFrameVector_none_mem_zariskiTangentSpace_of_eval_eq_zero
443 
444 end
445 
446 end Stafford38.Geometry.PowerSeriesArcTangency
447